مبارزه با بیماری های گیاهان نیازمند شناخت دقیق عوامل بیماریزا و انتخاب روشهای علمی و مؤثر برای کنترل آنهاست. بسیاری از بیماری های رایج باغها و مزارع از جمله کپک خاکستری یا پوسیدگی خاکستری که توسط قارچ بوتریتیس ایجاد میشود، در صورت مدیریتنشدن میتوانند خسارتهای سنگینی به محصولات وارد کنند. همچنین بیماری هایی مانند سفیدک داخلی در انگور، خیار و سایر صیفیجات، یا آتشک درختان میوه در سیب، گلابی و به، معمولاً به سرعت گسترش مییابند و کنترل آنها نیازمند اقدام بهموقع است. شناخت علائم اولیه، رعایت اصول بهداشتی باغ، استفاده از ارقام مقاوم و مصرف صحیح قارچکشها و باکتریکشها از مهمترین اصول مبارزه مؤثر با این بیماریها محسوب میشود.
برخی بیماری های گیاهی مانند پوسیدگی فیتوفتورایی در باغهای پسته و مرکبات، شانکر باکتریایی در درختان، غربالی درختان هستهدار، آنتراکنوز در محصولات باغی و صیفی، و بیماری مهم اسکب انار، بهدلیل ماهیت قارچی یا باکتریایی خود نیازمند مدیریت چندجانبه هستند. ترکیب روشهای پیشگیرانه مانند بهبود زهکشی، تغذیه مناسب، حذف شاخههای آلوده، ضدعفونی ابزار هرس و سمپاشی اصولی، موجب کاهش شدت این بیماریها و افزایش سلامت باغ میشود. هدف از مبارزه با بیماریهای گیاهان نهتنها کنترل آلودگی موجود، بلکه جلوگیری از گسترش آن به بخشهای دیگر باغ و مزارع اطراف است. انتخاب روش مناسب و برنامهریزی دقیق، به کشاورزان کمک میکند خسارتها را به حداقل رسانده و بازدهی محصولات را افزایش دهند.
درختان میوه دانه دار (سیب، گلابی، به و ...)
آتشک درختان میوه دانه دار:
سم پاشی با بردوسیف با دوز 8 درهزار در موقع تورم جوانه ها
سم پاشی با بردوسیف با دوز 5 درهزار هنگام باز شدن 5% ،50% و 100% شکوفه ها
سم پاشی با بردوسیف با دوز 5 درهزار درصورت وجود آلودگی 2 هفته بعد از گلدهی
لکه سیاه سیب:
پوسیدگی فیتوفتورایی طوقه و ریشه درختان میوه دانه دار سم پاشی با دوز 8 در هزار وقتی نوک جوانه ها نقره ای شد.
سم پاشی با بردوسیف با دوز 5 در هزار بعد از ریزش 70 الی 80% گلبرگها
سم پاشی با بردوسیف با دوز 5 در هزار 2 هفته بعد از تشکیل میوه
پوسیدگی فیتوفتورایی طوقه و ریشه درختان میوه دانه:
به بخش فیتوفتورا مراجعه گردد.
درختان میوه هسته دار:
غربالی درختان میوه هسته دار:
سم پاشی با بردوسیف با دوز 8 در هزار پس از ریزش برگها و هنگام تورم جوانه ها
سم پاشی با بردوسیف با دوز 5 در هزار 2 هفته پس از ریزش گلبرگها
پیچیدگی برگ هلو و شلیل:
سم پاشی با بردوسیف با دوز 8 در هزار پس از ریزش برگها و هنگام تورم جوانه ها
سم پاشی با بردوسیف با دوز 5 در هزار 2 هفته پس از ریزش گلبرگها
شانکر باکتریایی:
سم پاشی با بردوسیف با دوز 8 در هزار پس از ریزش برگها و هنگام تورم جوانه ها
سم پاشی با بردوسیف با دوز 5 در هزار 2 هفته پس از ریزش گلبرگها
علاوه بر سمپاشی تراشیدن شانکرها و رنگ کردن بافت سالم گیاه با بردوسیف رقیق نشده ضروری است.
لکه آجری بادام:
سم پاشی با بردوسیف با دوز 8 درهزار در موقع تورم جوانه ها،
سم پاشی با بردوسیف با دوز 5 در هزار 2 هفته پس از ریزش گلبرگها تکرار بعد از 15 روز
خیارک آلو:
سم پاشی با بردوسیف با دوز 8 درهزار در موقع تورم جوانه ها،
سم پاشی با بردوسیف با دوز 5 در هزار 2 هفته پس از ریزش گلبرگها
پوسیدگی فیتوفتورایی طوقه و ریشه درختان میوه هسته دار:
بخش فیتوفتورا مراجعه گردد.
مرکبات:
آنتراکنوز:
سم پاشی با بردوسیف با دوز 8 در هزار در پاییز
سم پاشی با بردوسیف با دوز 6 در هزار اواخر زمستان پس از هرس
سم پاشی با بردوسیف با دوز 5 در هزار بعد از گلدهی
بلاست و نقطه سیاه:
سم پاشی با بردوسیف با دوز 8 در هزار زمستان
6سم پاشی با بردوسیف با دوز 6 در هزار اوایل فصل رشد
5سم پاشی با بردوسیف با دوز 5 در هزار بعد از گلدهی
شانکر باکتریایی (لیموترش):
سم پاشی با بردوسیف با دوز 6 در هزار در زمستان
سم پاشی با بردوسیف با دوز 6 در هزار اوایل فصل رشد
سم پاشی با بردوسیف با دوز 5 در هزار بعد از گلدهی
تکرار بعد از 15 روز
پوسیدگی قهوه ای:
سم پاشی با بردوسیف با دوز 8 در هزار قبل از شروع باران پاییزی و قبل از برداشت محصول
کپک خاکستری و یا بوتریتیس:
سمپاشی با بردوسیف به میزان 8 درهزار قبل از بارنگی یا تشکیل مه
در مناطقی که بارندگی وجود دارد تکرار گردد.
انگومک یا گموز:
بخش فیتوفتورا مراجعه گردد.
انار:
اسکب انار:
سم پاشی با بردوسیف با دوز 8 درهزار در موقع تورم جوانه ها
سم پاشی با بردوسیف با دوز 5 درهزار هنگام ظهور کامل برگ ها
سم پاشی با بردوسیف با دوز 5 درهزار درصورت ظهور گل های اول
سم پاشی با بردوسیف با دوز 5 درهزار درصورت ظهور گل های دوم
در صورت وجود آلودگی تکرار شود.
برای مشاهده دستورالعمل اجرایی کنترل اسکب انار توسط سازمان حفظ نباتات کشور با بردوسیف کلیک نمایید.
آفتاب سوختی تنه، طوقه و شاخه:
در اواخر فصل بهار تنه و شاخه ها با بردوسیف رقیق نشده رنگ آمیزی شود.
پوسیدگی فیتوفتورایی طوقه و ریشه:
بخش فیتوفتورا مراجعه گردد.
مو (انگور):
سفیدک داخلی مو:
هرس شاخه های خشک و سبز ضروری است.
سم پاشی با بردوسیف با دوز 8 درهزار قبل از تورم جوانه ها،
سم پاشی با بردوسیف با دوز 5 درهزار قبل از گل دهی،
بعد از گلدهی (هر 15 الی 20 روز تکرار شود).
سفیدک سطحی مو:
هرس شاخه های خشک و سبز ضروری است.
درصورت آلودگی شدید بردوسیف با یکی از قارچ کشهای آلی استفاده شود.
سم پاشی با بردوسیف با دوز 5 درهزار وقتی 4 الی 8 برگ جوان روی شاخه ها ظاهر شده باشد.
سم پاشی با بردوسیف با دوز 5 درهزار بعد از ریزش گلبرگ ها،
تکرار بعد از 20 الی 25 روز .
پوسیدگی خاکستری مو:
سمپاشی با بردوسیف 5 درهزار درزمان های ذیل:
موقع ریزش گلبرگها،
هنگام غوره شدن،
هنگام شیرین شدن غوره ها
آنتراکنوز مو:
هرس شاخه های خشک، سبزو انهدام آنها ضروری است.
سم پاشی با بردوسیف با دوز 8 در هزار زمان متورم شدن جوانه ها،
سم پاشی با بردوسیف با دوز 5 درهزار در بهار وقتی طول ساقه های جوان به 20 الی 25 سانتی متر رسید.
سرطان طوقه،ساقه و ریشه مو:
ضدعفونی قیچی هرس با بردوسیف،
جلو گیری از زخم و ترک برداشتن درخت،
تومورهای موجود روی مو تراشیده و بافت سالم با بردوسیف پانسمان گردد.
سم پاشی با بردوسیف با دوز 8 درهزار بعد از هرس خشک به منظور جلو گیری از رشد باکتری و سرما زدگی، آبیاری اطراف طوقه با محلول 10 درهزار بردوسیف
کیوی:
شانکر باکتریایی (کیوی فروت):
سم پاشی با بردوسیف با دوز 10 درهزار بعد از هرس زمستانه
و قبل از تورم جوانه ها
سم پاشی با بردوسیف با دوز 5 درهزار قبل از گلدهی
توت فرنگی:
بیماری پوسیدگی خاکستری (بوتریتیس):
قبل از رسیدن میوه، سم پاشی با بردوسیف با دوز 10 در هزار
سیب زمینی و گوجه فرنگی:
بادزدگی یا بلایت یا سفیدک داخلی
قبل از ظهور اولین علایم آلودگی سمپاشی با بردوسیف 5 درهزار شروع و هر هفته تکرار شود.
آنتراکنوز یا خال سیاه
سم پاشی با بردوسیف با دوز 5 درهزار به محض ظهور اولین علائم آلودگی
ضدعفونی بذور با بردوسیف به نسبت 10-20 درهزار
لکه موجی
سم پاشی با بردوسیف با دوز 5 درهزار به محض ظهور اولین علائم آلودگی
و تکرارآن از هر10 روز
شانکر باکتریایی
ضدعفونی بذور با بردوسیف به نسبت 10-20 درهزار
سم پاشی با بردوسیف با دوز 5 درهزار به محض ظهور اولین علائم آلودگی
و تکرارآن بعد از هر10 روز
پیاز:
سفیدک داخلی، بادزدگی یا پوسیدگی ساق سیاه:
سم پاشی با بردوسیف با دوز5 درهزار به محض ظهور اولین علائم آلودگی و تکرارآن بعد از هر10 روز
جالیز (خیار، خربزه، هندوانه، کدو):
بوته میری:
2 الی 3 هفته قبل از کاشت، ضدعفونی خاک با بردوسیف 20 درهزار.
10 در هزار در اوایل رشد بوته ها هنگام چند برگ شدن آنها بر روی خاک و اطراف بوته ها با آبپاش آبیاری شود.
5 لیتر در هکتار به محض بروز اولین علائم آلودگی و تکرار هر 10 روز
سفیدک داخلی:
5 لیتر در هکتار به محض مشاهده علائم آلودگی
و تکرار هر 10 روز
لکه زاویه برگ:
ضدعفونی بذور با بردوسیف به نسبت 10-20 درهزار
کدوئیان، آنتراکنوز کدوئیان:
5 درهزار به محض مشاهده علائم آلودگی
کاهو، کلم، اسفناج و ... :
لکه قهوه ای کاهو:
5 لیتر در هکتار به محض مشاهده علائم آلودگی
4 درهزار در خزانه
سفیدک داخلی کلم:
5 لیتر در هکتار به محض مشاهده علائم آلودگی
و تکرار به فاصله 7 روز
پوسیدگی قهوه ای گل کلم:
5 لیتر در هکتار به محض مشاهده علائم آلودگی
2 الی 3 هفته قبل از کاشت، ضدعفونی خاک با بردوسیف 20 درهزار
پوسیدگی ریشه:
10 لیتر در هکتار پایه بوته
غلات (گندم و جو):
بلایت فوزاریوم سنبله:
5 لیتر در هکتار در مرحله گلدهی،درصورت نیاز تکرار به فاصله 7 روز
سپتریوز برگ، سپتریوز خوشه:
5 لیتر در هکتار به محض مشاهده اولین علائم و حتی الامکان قبل از تشکیل پکنید های قارچ
بیماریهای بذرزاد (پوسیدگی بذر،مرگ گیاهچه، پوسیدگی طوقه و ریشه):
ضدعفونی بذور با بردوسیف به نسبت 10-20 درهزار
سیاهگ ناقص گندم:
5 لیتر در هکتار زمانی که 80% بوته ها به مرحله گلدهی رسیده اند.
رنگ قهوه ای و رنگ زرد گندم:
ضدعفونی بذور با بردوسیف به نسبت 10-20 در هزار
5 لیتر در هکتار به محض مشاهده علائم آلودگی
حبوبات (نخود، لوبیا، عدس و ...):
برق زدگی نخود:
بذور را در محلول 20 درهزاربردوسیف 24 ساعت خیس و سپس اقدام به کشت نمود. به محض مشاهده علائم آلودگی با بردوسیف با دوز 5 در هزار سمپاشی نمایید و تکرار آن بعد از هر10 روز
بلایت باکتریایی لوبیا:
ضدعفونی بذور با بردوسیف به نسبت 10-20 درهزار،
سم پاشی با بردوسیف با دوز 5 درهزار به محض مشاهده علائم آلودگی
برنج:
بلاست برنج:
در خزانه به محض مشاهده علائم،
در مزرعه به محض مشاهده اولین علائم آلودگی
در مرحله برگ و آغاز ظهور خوشه با بردوسیف 5 در هزار سمپاشی شود.
غوطه ور کردن ریشه نشاء های برنج در محلول قارچ کش بردوسیف به نسبت 10 سی سی در یک لیتر آب به مدت 2 الی 3 ساعت، گیاه برنج را در مقابل بیماری بلاست برگ بطور کامل محافظت می کند.
لکه قهوه ای:
ضدعفونی بذور با بردوسیف به نسبت 10-20 درهزار،
سمپاشی با بردوسیف با دوز 5 در هزار در مرحله پنجه زنی و ابتدای مرحله گلدهی
سم پاشی با بردوسیف با دوز 5 در هزار 10 روز قبل از خوشه رفتن
بادمجان و فلفل:
بوته میری و لکه موجی:
ضدعفونی بذور با بردوسیف به نسبت 10-20 درهزار
سم پاشی با بردوسیف با دوز 5 درهزار به محض مشاهده علائم آلودگی
گردو:
بلایت گردو و یا پوسیدگی مغز گردو:
سم پاشی با بردوسیف با دوز 8 درهزار بعد از ریزش برگها
سم پاشی با بردوسیف با دوز 8 درهزار هنگام تورم جوانها
سم پاشی با بردوسیف با دوز 5 درهزار بعد از تشکیل میوه
آنتراکنوز:
سم پاشی با بردوسیف با دوز 5 درهزار بلافاصله بعد از ریزش گلبرگها(شاتون)، و در صورت آلودگی تکرار با بردوسیف هر 15 روز
پوسیدگی طوقه و ریشه:
به بخش فیتوفتورا مراجعه گردد.
پسته:
خشکیدگی سرشاخه و شانکر درختان:
هرس نمودن شاخه های شانکردار 10 الی 15 سانتی متر پایین تر از قسمتهای آلوده و سپس محل های قطع شده را با بردوسیف رقیق نشده آغشته نمایید.
سم پاشی با بردوسیف با دوز 8 درهزار بعد از هرس
سم پاشی با بردوسیف با دوز 5 درهزار بعد از تشکیل میوه
سم پاشی با بردوسیف با دوز 5 درهزار بعد از برداشت میوه
انگومک پسته:
به بخش فیتوفتورا مراجعه گردد.
خرما:
پوسیدگی گل آذین:
سم پاشی با بردوسیف با دوز 5 درهزار قبل از باز شدن گل آذین
زیتون:
لکه طاوسی:
سم پاشی با بردوسیف با دوز 5 درهزار مرحله اول در پاییز و مرحله دوم و سوم در بهار
گیاهان زینتی، درختچه ها و درختان زینتی، گل های شاخه بریده، گل های گلدانی و باغچه ها:
سفیدک داخلی، لکه سیاه، آنتراکنوز، آتشک، بلایت و پوسیدگی طوقه:
سم پاشی با بردوسیف با دوز 5 درهزار به محض مشاهده علائم آلودگی
بخش فیتوفتورا
درختانی که طوقه و ریشه آنها آلوده به بیماری پوسیدگی فیتوفتورایی نظیر گموز مرکبات، گموز پسته، درختان هسته دار و دانه دار، شانکر باکتریایی گردو، هسته دارها و یا سایر شانکر های باکتریایی هستند: ابتدا بایستی بافت آلوده را تا رسیدن به بافت سالم گیاه کاملاً تراشیده و بافت سالم را با بردوسیف رقیق نشده رنگ آمیزی و پانسمان نمود. و سپس اطراف ریشه و سایه انداز درخت را به وسیله آبپاش با بردوسیف 20 درهزار آبیاری نمود.